Persberichten

„Jullie zullen je wel herinneren dat er tussen Aken en Burtscheid al geruime tijd twee vijandige kampen zijn ontstaan rond de kwestie van de gemeentelijke aansluiting (…). Deze kwestie heeft in Aken en Burtscheid voor enorme opschudding gezorgd, vooral tijdens de carnavalsdagen. Er zijn daar wat grapjes gemaakt die hier en daar tot behoorlijk heftige reacties hebben geleid.“
Theodor Mooren, afgevaardigde van de Centrumpartij in het Pruisische parlement, over de stemming over de Aken-Burtscheid-wet op 26 maart 1897.
In: Aachener Anzeiger, 28 maart 1897

De stad Aken heeft sinds het einde van de 19e eeuw een enorme, en zeker niet onomstreden, verandering doorgemaakt: van een vrij kleine industriestad naar een uitgestrekte, wetenschappelijk georiënteerde grote stad. In 1890 overschreed Aken voor het eerst de historische grens van 100.000 inwoners en kreeg daarmee officieel de status van grote stad. Het toenmalige stadsgebied was met zo’n 30,5 km² in vergelijking met nu nog erg compact. (Afb. 1)

Gemeente-inkapselingen, Tweede Wereldoorlog – Groei in
golvenDe stedelijke groei verliep in de 20e eeuw in golven, die vooral werden aangedreven door wettelijke samenvoegingen. Al rond de eeuwwisseling zorgden de eerste noemenswaardige annexaties, waaronder de traditionele kuuroordstad Burtscheid (1897, ca. 16.000 inwoners) en Forst (1906, ca. 7.000 inwoners), voor een uitbreiding van het stadsgebied. Na een dramatische, door de oorlog veroorzaakte terugval tot slechts 11.139 overgebleven inwoners in oktober 1944 (Slag om Aken), herstelde het aantal zich razendsnel dankzij terugkerende inwoners en overschreed al in december 1945 weer de grens van 100.000. Tot 1971 steeg het inwoneraantal gestaag tot meer dan 175.000 mensen (afb. 3)

„Aken-wet“: aansluiting van zeven omliggende gebieden
. De historisch meest ingrijpende verandering vond plaats op 1 januari 1972, toen de zogenaamde „Aken-wet“ voor de herindeling van gemeenten van kracht werd. Door de inlijving van zeven omliggende gemeenten (Brand, Eilendorf, Haaren, Kornelimünster, Laurensberg, Richterich en Walheim) werd het stadsgebied van Aken in één klap uitgebreid tot de oppervlakte van 160,85 km², die tot op de dag van vandaag geldt (afb. 2). Tegelijkertijd groeide het officiële inwoneraantal met een sprong van zo’n 63.000 mensen naar ongeveer 240.000 inwoners.

Deze herindeling ging echter, net als bij de discussies over de annexatie van Burtscheid, gepaard met heftige, controversiële debatten en lokaal verzet. In de decennia daarna stabiliseerde de groei zich op een hoog niveau, sterk ondersteund door de voortdurende uitbreiding van de Rheinisch-Westfälische Technische Hochschule (RWTH) en de toestroom van studenten. Tegenwoordig telt de meest westelijke grote stad van Duitsland officieel zo’n 262.000 inwoners, terwijl de totale oppervlakte hetzelfde is gebleven.

Historische uitdagingen zijn overwonnen, maar er wachten de stad Aken nieuwe uitdagingen en veranderingen. Al vóór de eerste gemeentelijke herindeling in 1897 werd gezegd: „In dit geval gaat het er niet om een grote stad te vormen, maar om een grote stad tot een harmonieus geheel samen te brengen in het belang van iedereen.” (Theodor Mooren, 26 maart 1897)

125 jaar – een reis door de
statistieken Het team van de statistische dienst viert dit jubileumjaar – helemaal in lijn met hun taak – met een reis langs allerlei interessante en bijzondere cijfers, gegevens en feiten over de keizerstad. Van de bevolkingsontwikkeling en veranderingen in het grondgebied tot het aantal toeschouwers bij thuiswedstrijden van Alemannia. Tot augustus 2027 publiceert de stad Aken regelmatig nieuwe delen van deze serie op aachen.de/statistik.