Persberichten

• Na ruim een half jaar zijn de opzienbarende archeologische opgravingen in de schaduw van de dom afgerond.
• Onlangs is er een tot nu toe onbekende middeleeuwse bron ontdekt. Deze bron ligt op een Romeinse weg die mogelijk rechtstreeks naar de Romeinse kuuroorden leidde.
• Binnenkort worden er twee nieuwe lindenbomen geplant, die het plein nog mooier maken.
  
  

Het begon eind februari 2026 op de Münsterplatz met een grote schep. Maar al snel kwamen vooral penselen en ander fijn gereedschap aan bod. De schoppen stonden vanaf dat moment eerder aan de rand van de twee kuilen midden in het centrum van Aken. „Tijdens het onderzoek van zo’n zes maanden hebben we voor het eerst gedetailleerde inzichten kunnen krijgen in de oude begraafplaats bij de Münsterkerk”, zo trok stadsarcheoloog Andreas Schaub tijdens een persconferentie op dinsdag (22 september) een rondom positieve balans na de intensieve opgravingsperiode.

Zeldzame opgravingskans op de Münsterplatz
. Ruim een half jaar lang hebben stadsarcheoloog Andreas Schaub en vrijwilligers van de Archeologische Werkgroep (AAA) met de hand laag voor laag twee boomkuilen blootgelegd. De twee linden die daar eerder waren geplant, waren in 2023 ten prooi gevallen aan een storm. Nu, na afronding van de archeologische werkzaamheden, worden er weer twee linden in de boomkuilen geplant. Omdat de boomkuilen eerst moeten worden voorbereid, deed zich de afgelopen maanden een zeldzame kans voor de archeologen voor: er wordt namelijk maar zelden gebouwd – en vooral niet diep gegraven – op de Münsterplatz. Elke ingreep in de bodem op deze historische plek wordt daarom archeologisch begeleid en levert interessante vondsten op.

De hoofdingang naar de Romeinse kuuroorden?
In de tweede put, die de afgelopen weken grondig is onderzocht, is onder andere de grensmuur tussen het immuniteitsgebied van het Marienstift en het stadsgebied blootgelegd. Verrassend was daarbij de vondst van een grote, tot nu toe onbekende fontein die tegelijk met de muur was aangelegd. „Hiermee konden we een klein raadsel oplossen”, legde Andreas Schaub uit. „Op afbeeldingen uit de 16e/17e eeuw stond op deze plek namelijk een tot nu toe niet-geïnterpreteerd bouwwerk afgebeeld, dat nu geïdentificeerd kan worden. De fontein, die al in de 16e eeuw in onbruik was geraakt, staat verrassend genoeg op een Romeinse weg. Zo te zien kan dit de hoofdingang zijn geweest naar de Romeinse geneeskrachtige baden, de zogenaamde „Münsterthermen“,” vervolgt de stadsarcheoloog.

Dankzij de actieve steun van de vrijwilligers heeft de stadsarcheologie bovendien zo’n 60 graven uit de 12e tot en met de 18e eeuw kunnen documenteren. „Bijzonder ontroerend was een rijkelijk uitgeruste dubbele begrafenis van twee baby’s, die met hulp van restaurateurs en antropologen van het LVR-Landesmuseum en de Universiteit van Bonn op vakkundige wijze zijn blootgelegd en geborgen”, vertelde Schaub. Door onderzoek dat inmiddels is gestart in de doop- en overlijdensregisters van de parochie van St. Foillan moet worden uitgezocht wie precies dit vermoedelijke tweelingpaar was.

Vondsten uit de Romeinse, Merovingische en Karolingische
tijd. Alle skeletvondsten worden verder onderzocht. Ze moeten in het kader van een proefschrift aan de RWTH Aken meer inzicht geven in de bevolking van Aken in de middeleeuwen en de vroege moderne tijd, en ook uitzoeken of een deel van de overledenen daadwerkelijk het slachtoffer was van een epidemie in de 16e eeuw.

Tussen de vele gevonden voorwerpen vallen vooral de met goudfolie bedekte glazen mozaïeksteentjes op, die waarschijnlijk uit de Romeinse baden komen. Keramische vondsten uit de Merovingische en Karolingische tijd, middeleeuwse pelgrimschelpen en stukjes van gebroken pelgrimshoorns, die waarschijnlijk tijdens bedevaarten werden gebruikt en daarbij kapot zijn gegaan, maken het rijke scala aan vondsten compleet.

De resultaten van de eerste boomring gaven al een kijkje in lang vervlogen tijden: er werden vooral omvangrijke overblijfselen van de middeleeuwse begraafplaats ontdekt, het Münsterkerkhof. Die is al sinds de 13e eeuw bekend. De oudste graven die het archeologische team heeft gevonden, dateren echter minstens uit de 12e eeuw. De begraafplaats werd tot in de Napoleontische tijd gebruikt, voordat begraafplaatsen om hygiënische redenen uit de binnensteden werden verplaatst.

De opgravingen op die opvallende plek hebben de afgelopen maanden de aandacht getrokken van talloze voorbijgangers. De archeologen beantwoordden met veel geduld de vragen van jong en oud, intensiever dan ooit tevoren. Om de werkzaamheden niet al te veel te verstoren, ontwierp de gemeentelijke afdeling Communicatie en Stadsmarketing in de zomer posters waarop de opgravingen werden uitgelegd. 

Nieuwe linden na afloop van de opgravingen
Sarah Hartung van de afdeling Groenplanning en -aanleg van de dienst Klimaat en Milieu is blij dat de twee nieuwe linden binnenkort geplant kunnen worden. Daarmee komt weliswaar een einde aan het archeologische avontuur in het hart van de stad, dat deze zomer door vele duizenden mensen is gevolgd. Maar tegelijkertijd zullen er binnenkort weer nieuwe schaduwbomen op de Münsterplatz groeien, waar mensen in de toekomst net zo van zullen genieten. „Hiermee herstellen we het lindenensemble op de Münsterplatz weer”, aldus Hartung.