Persberichten

• toont de voorpagina van de Aachener Volkszeitung (AVZ) van 8 juli 1974 na de overwinning van het Duitse nationale team op Nederland in de WK-finale.
• De Duits-Nederlandse rivaliteit had zijn hoogtepunt bereikt. Hoe beleefde de grensstad Aken deze finale?
• Verschillende facetten van de finaledag werden de dag na de finale in de Akense pers benadrukt.

Het Akense Stadsarchief presenteert regelmatig interessante items uit zijn depots als Archief van de Maand. Het item met een korte begeleidende tekst wordt gepresenteerd in een vitrine in de foyer van het stadsarchief aan de Reichsweg en digitaal op de homepage van het archief. In juni 2026 is dat de voorpagina van de Aachener Volkszeitung (AVZ) van 8 juli 1974.

Op 11 juni gaat het grootste wereldkampioenschap voetbal ooit van start: 48 nationale teams zullen in de VS, Mexico en Canada strijden om de FIFA World Cup trofee. Het toernooi duurt zes weken, langer dan welk toernooi ook. De finale vindt plaats op 19 juli in New Jersey (VS).

Ter vergelijking: het WK van 1974 was veel kleiner en korter. Destijds namen 16 teams deel aan het toernooi. Het werd gehouden van 13 juni tot 7 juli 1974, voor het eerst in Duitsland. En uiteindelijk won het Duitse nationale voetbalelftal het toernooi op 7 juli in München door Nederland met 2:1 te verslaan. Dit was de tweede keer na 1954 dat ze de Wereldbeker wonnen.

Hoe beleeft Aken, als grensstad, de finale van 1974?
Het beleven van zulke grote toernooien wordt, zeker sinds 2006, gekenmerkt door fanmiles en het zogenaamde ‘samen kijken’. Maar hoe beleefde Aken de finale in 1974? In de Aachener Presse werden de dag na de finale verschillende facetten van de finaledag belicht.

De Aachener Nachrichten (AN) en de Neue Rhein Zeitung / Aachener Zeitung (NRZ /AZ) toonden foto's van fans met Duitse vlaggen in de Karlsbrunnen fontein op het marktplein - er was ook een vlag op het standbeeld van de keizer geprikt - en een cabriolet met enthousiaste fans. Ze meldden dat de straten leeg waren en dat de festiviteiten na de wedstrijd tot diep in de nacht doorgingen. In Büchel verzamelden 200 mensen zich met bier en gezang ("Hi, ha, ho - Holland is knock-out" en dergelijke) en zwaaiden met Duitse en Duitse vlaggen. Nederlandse voertuigen werden flink door elkaar geschud en begroet met triomfzangen. Zeven Akense chauffeurs verloren later hun rijbewijs, waarvan vijf na ongelukken waarbij niemand gewond raakte.

De Akense international Herbert Wimmer, die tijdens het toernooi geblesseerd raakte, werd in Brand begroet door de Akense burgemeester Kurt Malangré en 2.000 mensen uit Brand, waaronder talrijke delegaties van Brand en andere Akense clubs, met talrijke boeketten bloemen en juichende muziek op het sportveld van Borussia Brand.

Televisie-uitzendingen in grenshuisjes voor
douaneambtenaren De Aachener Volkszeitung (AVZ) kopte met koppen als „Voetbalthriller met happy end“ en „Tranen bij de Nederlanders“. Het Nederlands elftal was als favoriet aan de finale begonnen. Hun verslaggevers beschreven de verlaten straten in Aken en Vaals. Bij de aftrap om 16.00 uur waren er slechts hier en daar mensen en auto’s te zien. Cafés hadden de deuren achter hun vaste klanten gesloten, brandweer en politie werden niet opgeroepen. Bij de Duits-Nederlandse grensovergang werden in beide grenshuisjes tv's opgesteld, zodat ook de douaneambtenaren de wedstrijd konden volgen.

Slechts een tiental auto's passeerde de grens naar Duitsland tijdens de finale - voornamelijk met Belgische nummerborden. Een Duits-Nederlands gezin keek de eerste helft op de Duitse televisie en de tweede helft op de Nederlandse televisie.

De Duits-Nederlandse rivaliteit op zijn hoogtepunt
. En redacteur Wolfgang Trees, die zelf in een auto met een Nederlands kenteken reed, werd na de Duitse overwinning door voorbijgangers in Aken ‘uitgescholden’, omdat ze dachten dat hij een Nederlander was. Dit was misschien ook een wraakactie voor de zelfverzekerde bordjes die Nederlandse forenzen in de dagen voor de finale in hun auto’s hadden gelegd en die een Nederlandse overwinning voorspelden.

AVZ deed ook verslag van een telefoontje dat de redactie vijf minuten na het laatste fluitsignaal bereikte: iemand wilde een overlijdensbericht plaatsen met de vraag: "Waar is Johann Cruyff gebleven? Cruyff was de Nederlandse aanvoerder en sterspeler. De redactie weigerde onder dankzegging.

Zal er dit jaar een reden zijn om feest te vieren? We kunnen niet wachten om erachter te komen.

Bronnen:
Stadsarchief Aken, ZTG 10-187 (NRZ / AZ); ZTG 40-121 (AN); ZTG 41-120 (AVZ); telkens de uitgaven van 8 en 9 juli 1974