PRAYMOBIL. Middeleeuwse kunst in beweging

29 november 2025 - 15 maart 2026

Suermondt-Ludwig-Museum, Aken (Duitsland)

Het Suermondt-Ludwig-Museum in Aken presenteert 's werelds eerste grote tentoonstelling gewijd aan beweegbare sculpturen uit de Middeleeuwen. PRAYMOBIL. Medieval Art in Motion onderzoekt hoe middeleeuwse kunstenaars heilige figuren tot leven brachten met behulp van ingenieuze mechanismen - lang voordat robotica of animatie bestonden. Van rollende palm ezels tot beweegbare crucifixen en "baren" Madonnas, deze opmerkelijke werken onthullen een vergeten hoofdstuk van de Europese kunst en geloof.

Een wereldpremière: Toen middeleeuwse kunst tot leven kwam

Wat rolt, wat draait - en waarom stroomt er bloed uit Christus' zijde? Met PRAYMOBIL. Middeleeuwse kunst in beweging presenteert het Suermondt-Ludwig-Museum voor het eerst een uitgebreide verkenning van middeleeuwse beeldhouwkunst in beweging. Deze buitengewone objecten werden gebruikt in religieuze toneelstukken, processies en devotionele praktijken om de illusie te wekken van levende, ademende heilige figuren.

Of het nu Christus op een beweegbare ezel was, een crucifix waarvan de armen omhoog konden of een Christuskind dat uit het lichaam van de Maagd tevoorschijn kwam - deze artefacten deden ooit het publiek in heel Europa versteld staan. Ze combineerden vakmanschap, geloof en theatraal vernuft om ontzag, emotie en aanwezigheid op te roepen. De tentoonstelling, samengesteld door Michael Rief (adjunct-directeur en hoofd collecties), samen met Dr Dagmar Preising en Maria Geuchen, brengt ongeveer 80 zeldzame objecten uit acht landen samen, waaronder een langeafstandslening uit Boedapest. "We wilden laten zien dat deze figuren veel meer waren dan curiosa," zegt Rief. "Ze droegen een emotionele en spirituele kracht met zich mee die het middeleeuwse publiek diep ontroerde - en we zijn benieuwd hoe ze vandaag de dag tot mensen spreken."

Kunst, technologie en illusie

Vanuit een technisch perspectief onthullen deze werken de opmerkelijke vindingrijkheid van middeleeuwse werkplaatsen. Katrollen, scharnieren en snaarmechanismen werden slim ontworpen - vele functioneren vandaag de dag nog steeds.

Toch legt de tentoonstelling ook de vage grenzen tussen geloof en illusie bloot: sommige "wonderen" werden opzettelijk in scène gezet, omdat huilende of bloedende standbeelden pelgrims konden aantrekken - en aanzienlijke donaties. "Het vernuft van deze mechanismen voelt verrassend modern aan," merkt Rief op. "Als we ons tegenwoordig vergapen aan animatronische figuren of meeslepende kunstinstallaties, reageren we net zoals mensen eeuwen geleden deden."

Voorbij schatten en tronen

In tegenstelling tot traditionele tentoonstellingen van middeleeuwse pracht en praal, richt PRAYMOBIL zich op werken uit de alledaagse devotie 0 stukken die harten beroeren in plaats van altaren sieren.

Museumdirecteur Till-Holger Borchert legt de titel van de tentoonstelling uit: "PRAYMOBIL speelt met de dubbele betekenis van bidden en mobiel. Het nodigt uit tot een frisse kijk - deze figuren waren geen statische beelden, maar actieve deelnemers aan een heilige voorstelling."

De tentoonstelling verbindt ook het verleden met het heden door tradities op te sporen die vandaag de dag nog steeds bestaan, zoals het 'Streuengelchen' festival in Aken, waarbij een beweegbare engelfiguur snoepjes over de menigte uitstort.

Voor alle doelgroepen

Ontworpen voor een breed publiek, spreekt PRAYMOBIL niet alleen specialisten aan, maar ook gezinnen, studenten en museumbezoekers die voor het eerst een museum bezoeken. Met zijn tactiele, toegankelijke benadering biedt de tentoonstelling nieuwe manieren om middeleeuwse kunst te ervaren - over generaties, achtergronden en overtuigingen heen. Tegelijkertijd maken nieuw onderzoek en zelden tentoongestelde werken het een belangrijk evenement voor wetenschappers en professionals in het vakgebied.

Begeleidend programma en ondersteuning

De tentoonstelling wordt begeleid door een gevarieerd publieksprogramma met rondleidingen, workshops, lezingen en optredens.

Download Persfoto's:

https://shorturl.at/7cU6L

Wachtwoord: presseac

PRAYMOBIL wordt ondersteund door:

Peter en Irene Ludwig Stichting, Ernst von Siemens Kunststiftung, Kunststiftung Nordrhein-Westfalen (Kunststiftung NRW), Culturele Stichting van de Duitse Bondsstaten, Ministerie van Cultuur en Wetenschap van de deelstaat Nordrhein-Westfalen, Landschaftsverband Rheinland, Renate König Stichting, Sparkassen-Kulturstiftung Rheinland, Jeugd en Cultuur Stichting van Sparkasse Aachen, Sparkasse Aachen, en Aachen Museum Association (Museumsverein Aachen e.V.).

Suermondt-Ludwig-Museum

Wilhelmstr. 18, 52070 Aken, Duitsland

Telefoon: +49 241 47980-40

Fax: +49 241 37075

info@suermondt-ludwig-museum.de

www.suermondt-ludwig-museum.de